در تهران، پایتخت ایران، نیروهای امنیتی از پشت بام یک کلانتری به سوی معترضان آتش گشودند. در کرج به معترضان گلوله های جنگی شلیک کردند و یک نفر را از ناحیه سر هدف قرار دادند. در اصفهان مردان جوان در میان صدای تیراندازی و انفجار در کوچه ای سنگر گرفتند.
اعتراضات از اواخر ماه دسامبر با اعتصاب در بازار تهران آغاز شد و با رکود اقتصادی شدت گرفت. اما تا اوایل ماه ژانویه قیام ایرانیان گسترده تر شد و نیروهای امنیتی با نیرویی مرگبار سرکوب را آغاز کردند.
اعتراضات از اواخر ماه دسامبر با اعتصاب در بازار تهران به طور پراکنده شکل گرفتند و با سقوط شدید اقتصاد شعله ورتر شدند. اما تا اوایل ماه ژانویه اعتراضات به خیزشی گسترده تبدیل شد و نیروهای امنیتی سرکوب مرگبار را آغاز کردند.
اعتراضات تنها عامل نگرانی رژیم نبودند. حمایت آقای ترامپ از اعتراضات و تهدید به دخالت نظامی نیز مزید بر علت شد. در بسیاری از نقاط، همزمان با تجمعات مسالمتآمیز، شورش هایی نیز درگرفت و ساختمانهای دولتی، مراکز تجاری، مساجد و پاسگاههای پلیس به آتش کشیده شد.
به گفته دو مقام ایرانی مطلع، آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران، در روز جمعه ۹ ژانویه به شورای عالی امنیت ملی، نهاد مسئول حفظ امنیت کشور، دستور داد اعتراضات را به هر وسیله ای سرکوب کنند. این مقامات گفتند که به نیروهای امنیتی دستور داده شد به قصد کشتن شلیک کنند و هیچ رحمی نکنند. شمار جان باخته ها به سرعت بالا رفت.
با وجود قطعی اینترنت و اختلال در خطوط تلفن، برخی از ایرانیان موفق شدند محدودیت ها را دور زده و روایت های شاهدان و صدها ویدئو را به اشتراک بگذارند. نیویورک تایمز توانست بسیاری از این ویدئوها را جمع آوری و راستی آزمایی کند.
نیویورک تایمز ویدیوهای تیراندازی از سوی نیروهای امنیتی به معترضان در حداقل ۱۹ شهر و حداقل شش محله مختلف در تهران در اوایل ماه ژانویه را تایید کرده است.
منابع: ویدیوهای راستی آزمایی شده؛ پروژهٔ تهدیدات حیاتیِ وابسته به مؤسسهٔ مطالعات جنگ و مؤسسهٔ امریکن انترپرایز (کلیه اعتراضات) نیویورک تایمز
این ویدیوها ابعاد و شدت سرکوب از سوی حکومت را آشکار ساخته است. همین طور اظهارات پزشکان و یک پرستار شاغل در بیمارستان های ایران و عکس های به اشتراک گذاشته شده از طرف یک شاهد عینی و راستی آزمایی شده توسط نیویورک تایمز از صدها قربانی منتقل شده به سردخانه ای در تهران نیز موید این واقعیت هستند.
نیویورک تایمز همچنین با ده ها شهروند ایرانی حاضر در اعتراضات در تهران، اصفهان، شیراز، رشت و اهواز و بستگان جان باختگان مصاحبه کرده است. کلیه معترضان، شهروندان و کادر پزشکی که برای تهیه این گزارش با آن ها مصاحبه شد درخواست کردند نام کامل و یا بخشی از نامشان قید نشود.
اعتراضات تا روز دوشنبه، ۱۲ ژانویه، عمدتا سرکوب شده بود.
بر اساس گزارش هرانا، سازمان حقوق بشری مستقر در واشنگتن، با دریافت اطلاعات بیشتر از ایران تعداد کشته شدگان به حداقل ۶۰۰۰ نفر، از جمله ۵۶ کودک، رسیده است. سازمان حقوق بشر ایران، گروهی مستقر در نروژ که وضعیت ایران را نیز رصد می کند، کشته شدن حداقل ۳۴۰۰ نفر را تأیید کرده است. هر دو سازمان می گویند که با ادامه راستی آزمایی ها، آمار قربانیان می تواند دو یا سه برابر شود.
شورای امنیت ملی ایران در بیانیه ای تعداد کشته شدگان را ۳۱۱۷ نفر اعلام کرد، که ۴۲۷ نفرشان از نیروهای امنیتی کشور بوده اند. مقامات ایران، از جمله آیت الله خامنه ای، گروه های تروریستی مرتبط با اسرائیل و ایالات متحده را مسئول این خیزش و کشتارها دانسته اند.
رها بحرینی، وکیل و پژوهشگر ایرانی در سازمان عفو بین الملل، گفت: «این صرفاً سرکوب خشونت آمیز اعتراضات نیست. این قتل عام برنامه ریزی شده توسط دولت است.»
عملیات سرکوب
کپشن عکس: یک مأمور امنیتی مسلح سوار بر یک خودرو در محله صادقیه تهران در جریان اعتراضات در اوایل ماه ژانویه. بنا به گزارش ها معترضان با گلوله جنگی کشته شدند.
در روز ۸ ژانویه، نسیم پورآقایی، ۴۵ ساله، مادر دو فرزند، و همسرش علی، در محله صادقیه تهران به همراه جمعیت بزرگی از مردم تجمع کردند. او با مادرش تماس گرفت تا بگوید فضا ملتهب و جمعیت بسیار زیاد است.
ناگهان، اوضاع مرگبار شد.
به گفته یک خویشاوند خانم پورآقایی که در مصاحبه ای وقایع آن شب را از زبان شوهرش تعریف کرد، علی پشت سر او راه می رفته و دستانش را دور شانه های او حلقه کرده بود تا از او محافظت کند. این خویشاوند گفت که گلوله به گردن خانم پورآقایی اصابت کرد؛ او به زمین افتاد و شروع کرد ب خون بالا آوردن.
شوهر خانم پورآقایی صورت او را می گیرد و فریاد می زند: « نسیم، نسیم، نسیم!» اما نسیم واکنشی نشان نمی دهد. علی از دیگر معترضان در حال فرار درخواست کمک می کند اما هیچ کس جلو نمی رود. به گفته این خویشاوند، شوهر نسیم پیاده یک ساعت و نیم پیکر بی جانش را که سرد می شده تا ماشینشان حمل می کند. وقتی به بیمارستان می رسند، اعلام می کنند که او مرده است.
در ویدئوی راستی آزمایی شده از طرف نیویورک تایمز صدای شلیک گلوله به سمت معترضان در صادقیه ضبط شده است. معترضان با شنیدن صدای تیراندازی فریادزنان فرار می کنند.
حدود ۴۰ ویدئوی راستی آزمایی شده سرکوب اعتراضات به دست افراد مسلح و نیروهای امنیتی را نشان می دهند. در این فیلم ها نیروهای سرکوب دو نفری سوار بر موتور حرکت کرده و از انواع سلاح، از جمله اسلحهٔ گرم، باتوم و گاز اشک آور استفاده می کنند. در ویدئویی از میدان هفت حوض تهران، صدای تیراندازی می آید و مردان و زنان در حال فرار دیده می شوند. در ویدئویی نیز تعدادی از معترضان بهوضوح از ناحیهٔ پا زخمی شده اند و هنگام دور شدن ردی از خون بر پیاده رو بر جا میگذارند. برخی دیگر هم قادر به راه رفتن نیستند و دیگران آن ها را حمل کرده اند.
محمد، مغازه دار ۴۰ ساله، گفت که او و برادر کوچکترش روز جمعه، ۹ ژانویه، در محله تهران پارس در میان تظاهرکنندگان بودند که ناگهان صدای شلیک گلوله را شنیدند. محمد گفت: «من دو مرد جوان را دیدم که داشتند فرار می کردند و ناگهان افتادند. آن ها از پشت مورد اصابت گلوله قرار گرفتند.»
در یکی از ویدیوها دیده می شود که نیروهای امنیتی به مدت بیش از شش دقیقه از پشت بام یک کلانتری در تهران پارس به سمت معترضان شلیک کردند. در این ویدیو جرقه دهانه چندین تفنگ و صدای صدها گلوله و رگبار تیراندازی شنیده می شود. گروهی از معترضان به سمت خیابان مجاور می دوند. دقایقی بعد، فردی را به داخل حیاط کلانتری می کشند.
در ویدیویی دیگر در همان خیابان و در سمت شلیک نیروهای امنیتی، معترضان در برابر تیراندازی ها پناه می گیرند. یک نفر به دیگری می گوید: «گوشی را بیاور پایین وگرنه دستت را با تیر می زنند. یک تک تیرانداز میانشان هست.»
صدای شلیک گلوله در میان شعارهای «مرگ بر خامنه ای» به گوش می رسد.
در ویدئویی که بر اساس راستی آزمایی نیویورک در بیمارستان تهران پارس گرفته شده، چندین کیسه جسد بیرون ورودی اورژانس به ردیف بر روی زمین چیده شده اند و صدای فغان مردم شنیده می شود.
یک زن و شوهر در خیابان کریم خان تهران از طرف نیروهای بسیجی موتورسوار مورد خشونت قرار گرفتند. زن، طراح ۵۰ ساله، در یک مصاحبه گفت که بسیجی ها بی محابا به هوا و به سوی مردم شلیک می کردند و فریاد می زدند: «بروید تو.»
شوهر از ناحیه کمر مورد اصابت گلوله ساچمه ای قرار می گیرد. زن گفت که یکی از نیروهای بسیجی او را در حالی که پشت یک جعبه برق پنهان شده بوده پیدا می کند. با تفنگ به فاصله تنها چند میلیمتر از چشم سر زن را نشانه می گیرد و او را تهدید به مرگ می کند. اما دیگر گلوله نداشته.
در ویدیوهای مورد راستی آزمایی نیویورک تایمز از ۸ ژانویه در فردیس کرج صدها نفر در حال راهپیمایی دیده می شوند. آن ها پس از شلیک گاز اشک آور به سمتشان فرار می کنند. صدای تیراندازی می آید. در ویدیویی دیگر در نزدیکی یک ایستگاه پلیس در فردیس معترضی دیده می شود که به نظر میرسد از ناحیه سر مورد اصابت گلوله قرار گرفته است. معترضان فریاد زنان در میان صدای شلیک ده ها گلوله فرار کرده و پناه می گیرند. در ویدیوی آخر اجساد هفت نفر بر روی زمین دیده می شود.
در ویدیوی راستی آزمایی شده از طرف نیویورک تایمز از روز ۸ ژانویه در مشهد جمعیت عظیمی از مردم تجمع کرده و علیه دولت شعار سر می دهند. اواخر همان شب، گروهی از معترضان به فاصله تقریبا دو کیلومتر از محل تجمع جمعیت در حال قدم زدن بودند که نیروهای امنیتی موتورسوار به آن ها حمله کردند. برخی از مأموران پیاده شده و تظاهرکنندگان را با باتوم مورد ضرب و شتم قرار دادند، تعدادی هم با سلاح های گرم شروع به تیراندازی کردند.
در ویدیویی دیگر از مشهد و که نیویورک تایمز آن را راستی آزمایی کرده، شخصی روی زمین افتاده و دیگران به کمکش می شتابند.
شخصی که فیلم را می گیرد میگوید: «ببینید، آن ها به یک دختر شلیک کردند. دارند از سلاح جنگی استفاده میکنند.»
وضعیت بیمارستان ها
بر اساس مصاحبه ها و پیامک های ارسالی از طرف هشت پزشک و یک پرستار ساکن در ایران، بیمارستان های سراسر کشور با هجوم هزاران معترض زخمی اشباع شده و برای این حجم از جراحات ناشی از گلوله آمادگی نداشتند.
خشونت مسلحانه در ایران نادر است و شهروندان عادی اجازه مالکیت سلاح گرم را ندارند. پزشکان و پرستاران در تهران، مشهد، اصفهان و زنجان از تجربیاتشان در آن اوضاع آشفته گفتند: از کادر درمانی که دیوانه وار در تلاش بود تا جان مردم را نجات دهد و روپوش های سفیدی که غرق در خون بودند. به گفته آن ها، زخمی ها در بخش اورژانس روی نیمکت، صندلی و حتی روی زمین افتاده بودند.
گفتند که بیمارستان ها با کمبود خون مواجه بودند و در به در دنبال جراح می گشتند. آن ها گفتند که قطعی اینترنت باعث شد کادر درمان از بررسی نام و سابقه پزشکی بیماران خودداری کنند.
به گفته یک پرستار از بیمارستان نیکان تهران، بیمارستان شبیه به منطقه جنگی شده بود. یک پزشک در بیمارستان شهدای تجریش، مرکز درمانی دولتی بزرگ در شمال تهران، گفت که کادر پزشکی در دو روز اول اوج خشونت ها، یعنی روزهای ۹ و ۱۰ ژانویه، به طور متوسط ساعتی ۷۰ معترض آسیب دیده با زخم گلوله دریافت کردند. به گفته او بسیاری ها در بدو ورود یا کمی بعد فوت کردند.
پزشکی از مشهد در پیامی صوتی به نیویورک تایمز پزشکی وضعیت بیمارستان خود را «هولناک» خواند. او گفت که علاوه بر تعداد سرسام آور معترضان مجروح، نیروهای امنیتی نیز برای دستگیری معترضان به بیمارستان هجوم بردند. او گفت که تیمی از پزشکان در ویلایی در خارج از شهر یک کلینیک موقت راهاندازی کردند تا به مجروحانی که از ترس حاضر نبودند به بیمارستان ها مراجعه کنند رسیدگی کنند.
یک متخصص بیهوشی در بیمارستانی در محله ستارخان تهران در پیامی به نیویورک تایمز گفت که تنها در یک شب ۳۰۰ معترض زخمی به این بیمارستان مراجعه کردند. پزشک یک بیمارستان دانشگاهی در زنجان نیز در پیامکی به نیویورک تایمز گفت که بیشتر قربانیان از ناحیه بالاتنه، سر و گردن مورد اصابت گلوله قرار گرفته بودند و حدود ۲۰۰ مورد مرگ در این بیمارستان به ثبت رسید.
عکس ها و ویدیوهایی دریافتی نیویورک تایمز از داخل بیمارستان ها به قدری دلخراش هستند که قابل نمایش نیستند. تعدادی تصویر هولناک هم توسط یک حساب کاربری با سابقه انتشار تصاویری که اعتبار آن بعدا تایید گردید، منتشر شد. این عکس ها که گفته شد در تهران بودند، شامل تصاویر اجساد خون آلود در بیمارستان ها می شد. ظاهرا تعدادی از قربانیان از ناحیه سر مورد هدف گلوله قرار گرفته بودند. نیویورک تایمز نمی تواند به طور مستقل صحت این تصاویر از داخل بیمارستان ها را تأیید کند.
یک جراح از بیمارستان چشم پزشکی فارابی در تهران در پیامکی گفت که روز ۸ ژانویه حدود ۵۰۰ مورد آسیب چشمی بر اثر اصابت گلوله ساچمه ای و چند صد مورد آسیب چشمی با گلوله های جنگی در دو شب بعد به این بیمارستان مراجعه کردند. او گفت که سه شب متوالی در اتاق عمل بوده و وقتی مجبور شده هر دو حفره چشم یک نوجوان ۱۳ ساله را خالی کند، آرزوی مرگ کرده است.
یک پزشک از اصفهان در پیامکی مشاهدات خود را توصیف کرد: جوانانی که مغزشان با گلوله جنگی متلاشی شده بود، مادری که از ناحیه گردن مورد اصابت گلوله قرار گرفته بود و دو فرزند خردسالش در ماشین گریه میکردند، کودکی که مثانه، لگن و روده اش از هم پاشیده شده بود.
او همچنین افزود: «صحنه هایی دیدم که تا آخر عمر کابوس همیشگی می شوند. واقعا احساس گناه می کنم که من زنده ام.»
عکس ها، ویدیوها و پیام های دریافتی از طرف دکتر کیوان میرهادی، پزشک ایرانی-آمریکایی ساکن روچستر، نیویورک، که مرتب با تیم های پزشکی و بیمارستان ها در ایران در تماس بوده، از ده ها زخم آشکار گلوله و ساچمه در بالاتنه، اندام ها، سر و چشم مردم حکایت دارند.
دکتر میرهادی گفت: «آن ها رسما دارند مردم را در خیابان ها اعدام می کنند. از روز پنجشنبه گزارش های دریافتی از جراحات به طور قابل توجهی تغییر کرد. از خشونت عریان، شکستگی دست و پا و گاز اشک آور به شکستگی جمجمه و زخم گلوله جنگی.»
دکتر میرهادی برخی از تصاویر به اشتراک گذاشته را از افرادی دریافت کرده بود که برای پرسش روش درمان زخم های خود یا بستگانشان با او تماس گرفته بودند. یک نفر برای مداوای جای زخم گلوله در پای برادرش از او راهنمایی خواسته بود. فردی دیگر عکس از یک چشم فرستاد که از زخم بالای آن خون جاری بود.
نیویورک تایمز با هماهنگی شورای بین المللی توانبخشی قربانیان شکنجه، ۱۷ نمونه از تصاویر را برای کارشناسان گروه مستقل متخصصان پزشکی قانونی ارسال کردند و آن ها تشخیص دادند که این جراحات ظاهرا ناشی از اصابت گلوله های ساچمه ای و جنگی از فاصله نزدیک بوده است.
به گزارش هرانا تعداد قابل توجهی از جراحات در اعتراضات اخیر، از جمله به چشم ها، ناشی از اصابت گلوله ساچمه ای بوده است. این خبرگزاری اعلام کرد که ۷۴۰۲ نفر آسیب جدی دیدند.
در ویدیوی به دست آمده از شبکه خبری فارسی زبان ایران اینترنشنال مستقر در لندن، که به تأیید نیویورک تایمز رسید، اجساد معترضان در حیاط بیمارستان الغدیر، در نزدیکی محل شلیک به معترضان در محله هفت حوض تهران دیده می شود. برخی از اجساد در کیسه های پلاستیکی و برخی دیگر در پتو پیچیده شده اند.
یک زن بر روی جسد مردی که در پتو پیچیده شده و چشمانش بسته است، خم شده است. او گریه میکند و با او حرف می زند.
سردخانه ها
کیسه های پلاستیکی سیاه حاوی اجساد معترضان جان باخته تمام فضا را پر کرده بود. درون یخچال ها، داخل ساختمان، روی زمین، ردیف به ردیف، در پارکینگ و کل محوطه.
مرکز پزشکی قانونی کهریزک، سردخانه اصلی تهران، پس از وقوع کشتارها بلافاصله پر از جسد شد.
به گفته یک مقام دولتی در صدا و سیما، تعداد اجساد از ظرفیت سردخانه به مراتب بالاتر بود. این مقام قتل ها را به گروه های تروریستی نسبت داد.
بر اساس فیلم ها و روایت فردی که از سردخانه بازدید کرده بود، جابجایی و رسیدگی به اجساد نیز نامنظم بوده است. خانواده های معترضان جان باخته را در سالنی جمع کرده و چهره های کشته شدگان، هر کدام با شماره مخصوص، را برایشان روی یک صفحه تلویزیون پخش کرده بودند. به گفته این شاهد، از برخی از قربانیان چندین عکس از زوایای مختلف گرفته شده بود زیرا به دلیل شدت جراحات به راحتی قابل تشخیص نبودند.
این شاهد گفت که بعضی از خانواده ها از کارکنان سردخانه می خواستند که روی ویدیوها لحظه ای مکث کنند، آن ها را بزنند عقب و روی تصویر زوم کنند. برخی اما بلافاصله پیکر بی جان عزیزشان را تشخیص داده و از حال می رفتند. مردم از شدت شوک و درد فریاد می زدند، ناله می کردند و به صورت و بدنشان می کوبیدند.
در تصاویر و ویدیوهای مورد راستی آزمایی نیویورک تایمز از روزهای پس از آغاز اعتراضات در روز ۸ ژانویه، صدها جسد در سردخانه کهریزک دیده می شود . افراد در بیرون از مرکز در کیسه های سیاه اجساد بستگانشان را جستجو می کنند. برخی دیگر پس از کشف اجساد، در آغوش هم اشک می ریزند. در سالنی بزرگ با ده ها جسد در آن، زنان زاری می کردند.
در ویدیوی ۱۶ دقیقه ای که در خارج از مرکز کهریزک فیلمبرداری شده بود، نزدیک به ۳۰۰ قربانی در پیاده رو و روی آسفالت خوابانده شده اند.
فردی که فیلم را گرفته می گوید: «صف بستند. مردم صف بستند تا جسد عزیزشان، جوان هایشان، نور چشم هایشان را تحویل بگیرند.»
کارکنان سردخانه با روپوش های سفید کیسههای اجساد را باز می کنند و زخم های قربانیان را بررسی می کنند. یکی از کارکنان جزئیات زخم وارده بر پشت سر یکی از قربانیان و خون جاری از آن را در دفترچه ای یادداشت می کند. فردی دیگر هم زخم های مشخصا ناشی از اصابت گلوله جنگی بر روی بدن یک قربانی آغشته به خون را ثبت می کند.
کپشن ویدیو: خانواده های عزادار در سردخانه بزرگ کهریزک دور صدها کیسه جسد روی زمین جمع شده اند. تصاویر از مجروحان و کیسههای اجساد را نیویورک تایمز تار کرده است.
با حرکت دوربین در میان جمعیت، دیده میشد که مردمِ مضطرب از پیکری به پیکر دیگر در جستجوی عزیزان خود هستند. مردان با چشمانی پر از اشک بر فراز جسدی که می شناسند یکدیگر را در آغوش گرفته اند.
در ویدئویی فوق العاده دردناک در کهریزک پدری هق هق کنان به دنبال پسرش، سپهر شکری، ۱۹ ساله و بوکسور، می گردد. او فریاد می زند: «سپهر بابا کجایی؟» «لعنت بر خامنهای، این جنایت اوست. سپهر، بابا، کجایی؟»
نیویورک تایمز به عکس های بیش از ۳۰۰ جسد منتقل شده به کهریزک دسترسی پیدا کرد. این تصاویر حاوی چهره کشته شدگان در کیسه های سیاه مخصوص با زیپ باز و کارت شناسایی سفید بر روی سینه اجساد است.
ده ها نفر با عنوان «مرد ناشناس»، «زن ناشناس»، «کودک ناشناس» علامت گذاری شده بودند. بیش از ۱۹۰ نفر تنها با شماره علامت گذاری شده بودند. نیویورک تایمز ۲۹ نام خوانا را شناسایی کرد، از جمله محمد عرفان فرجی، ۱۸ ساله. به گزارش یک سازمان حقوق بشری در ایران، این جوان در جریان اعتراضات در شهر ری، به فاصله تقریبا ۱۶ کیلومتری از سردخانه ای که از جسد او عکس گرفته شد، مورد اصابت گلوله قرار گرفته است.
نیویورک تایمز نتوانست بر اساس این تصاویر ارزیابیِ قطعی از نوع جراحات ارائه دهد.اما در اکثر اجساد ضربه شدید به سر، بریدگیهای عمیق و کاسه چشم متلاشی دیده شد. برخی به شدت از شکل افتاده بودند. برخی دیگر هنوز لوله در دهان داشتند و یا پد نوار قلب روی سینه شان بود، امری که نشان می دهد اجساد از بیمارستان منتقل شده بودند.
به گفته دکتر نظام پیروانی، مشاور پزشکی قانونی سازمان پزشکان مدافع حقوق بشر که تصاویر را برای نیویورک تایمز تجزیه و تحلیل کرد، شواهد نشان می دهد که تعداد زیادی از قربانیان در محل و یا در بازداشت به طرز وحشیانه مورد ضرب و شتم قرار گرفتند.
یکی از شاهدان حاضر در سردخانه تعریف کرد که یک زن چهره ی شوهرش را در میان جان باختگان بر روی صفحه تلویزیون دید و روی زمین افتاد. سپس زنی دیگر به او نزدیک شد و گفت: «بلند شو، بلند شو عزیزم، کلی کار داری.»
مراسم تشییع جنازه ها
مراسم تشییع جنازه ها در سراسر ایران در حال برگزاری است. پدر و مادرها فرزندانشان را دفن می کنند. فرزندان پدر و مادرهایشان را به خاک می سپارند. خواهر و برادرها، دوستان، همسایگان، همکاران، همکلاسی ها و هم تیمی ها در مراسم خاکسپاری شرکت می کنند.
انتشار تصاویر چهره جان باختگان و روایات قربانیان از زبان اقوام یا دوستانشان در رسانههای اجتماعی، داستان این خیزش آشکارتر می شود. معترضان کشته شده، نماینده بخش وسیعی از مردم ایران، از اقشار اقتصادی، اجتماعی و قومی مختلف هستند.
بسیاری از آن ها بسیار جوان بودند. به گفته خانواده ها، بسیاری هایشان نوجوان و یا در دهه بیست زندگی شان بودند و با رویای زندگی بهتر، آینده ای مرفه و آزادی به خیابان ها رفتند.
ستاره بسکتبال ۲۱ ساله و بازیکن تیم ملی؛ بازیکن فوتبال کُرد ۱۷ ساله و عضو یک باشگاه ملی جوانان؛ قهرمان شنای ۱۵ ساله؛ دانشجوی ۱۹ ساله رشته زبان ایتالیایی؛ معلم انگلیسی ۲۶ ساله.
مرگ سینا اشکبوسی، ۱۷ ساله، در روز ۸ ژانویه را خاله اش در پیامی صوتی منتشر شده در صفحه اینستاگرام وکلای مدافع پروندههای حقوق بشری مستقر در ایران توصیف می کند. او می گوید: «سینا با اصابت مستقیم گلوله به قلبش در تهران پارس کشته شد. او بسیار باهوش و رویاپرداز بود. او دنبال آزادی بود و بسیار مهربان بود.»
فیلم های راستی آزمایی شده از طرف نیویورک تایمز نشان می دهند که مراسم تشییع جنازه ها به صحنه اعتراضات تبدیل شدند و هزاران نفر از شرکت کنندگان با در دست داشتن تصاویر قربانیان شعار «مرگ بر خامنهای» سر دادند.
در یکی از فیلم ها از مراسم تشییع جنازه سه نفر که روز ۴ ژانویه در ملکشاهی، منطقه ای روستایی در استان ایلام، کشته شده بودند، جمعیت عظیمی دیده می شود. یک هفته بعد، ویدیوها از سیل جمعیت در نزدیکی شهر آبدانان، شهری دیگر در ایلام، در مراسم تشییع جنازه علیرضا سعیدی، ۱۶ ساله، که گفته می شود در جریان اعتراضات آن هفته در تهران کشته شد، در رسانههای اجتماعی منتشر گردید.
شرکت کنندگان در این مراسم و خاکسپاری احمد خسروانی، ستاره بسکتبال، از آیین سنتی عزاداری در ایران همراه با تلاوت قرآن و گریه و زاری فاصله گرفتند.
آن ها در عوض دست زدند، هورا کشیدند و یک صدا فریاد زدند: «این گل پر پر شده هدیه به میهن شده.»
روش تهیه این گزارش
با وجود قطعی ارتباطات، ایرانیان موفق شدند با شبکه های مجازی خصوصی، وی پی ان و یا اینترنت ماهواره ای استارلینک روایات و ویدیوهای شاهدان را به اشتراک بگذارند. نیویورک تایمز توانست بسیاری از آن ها را جمعآوری و تأیید نماید.
برخی از ویدیوها مستقیماً با روزنامه نگاران نیویورک تایمز به اشتراک گذاشته شدند. برخی هم آن ها را با گروههای حقوق بشری ایرانی، شبکه بی بی سی فارسی و وبلاگ ایرانی وحید آنلاین به اشتراک گذاشتند که همگی در شبکه های تلگرام، ایکس و اینستاگرام منتشر گردیدند.
نیویورک تایمز به بیش از ۳۰۰ ویدیو دسترسی پیدا کرده و بیش از ۱۶۰ مورد را با تطابق جزئیات موجود در ویدیوها – از جمله نام اماکن تجاری، نمای خیابان ها، تابلوها و درختان – با تصاویر آرشیوی، تصاویر ماهوارهای و نمای خیابانی گوگل، به طور مستقل تأیید کرد. خبرنگاران ایرانی نیویورک تایمز ویدیوها را تماشا کرده و با دقت گوش دادند تا لهجه افراد و دیگر جزئیات مهم را دریابند. راستی آزمایی ها در برخی موارد با کمک GeoConfirmed، گروه تحقیقاتی متخصص در مکان یابی جغرافیایی محل فیلمبرداری ویدیوها، صورت گرفت.
نیویورک تایمز کلیه ویدیوهای مندرج در این گزارش را به طور مستقل تأیید می کند. با گذشت دو هفته از این خشونت بی سابقه، فیلم ها هنوز در حال ظهور هستند. تأیید تاریخ فیلمبرداری بعضی از ویدیوها امکانپذیر نیست. اما با بررسی اینکه ویدیوها جدید هستند و در جریان سرکوب های پیشین در ایران منتشر نشده اند و با مشخص کردن زمان و مکان وقوع اعتراضات و سرکوب ها در ماه ژانویه جاری، محتمل ترین تاریخ فیلمبرداری تأیید گردیده است.
Farnaz Fassihi is the United Nations bureau chief for The Times, leading coverage of the organization. She also covers Iran and has written about conflict in the Middle East for 15 years.
The post سرکوب مرگبار خیزش مردمی به دست حکومت ایران appeared first on New York Times.
